Wat is anorexia Nervosa?

Anorexia nervosa (anorexia) is een eetstoornis, het betekent gebrekkige of afwezige eetlust door psychische oorzaak. Eigenlijk klopt deze naam niet, als je anorexia hebt, heb je wel degelijk eetlust, maar onderdruk je het. Je bent dan erg bang om aan te komen en doet er veel aan om een extreem laag lichaamsgewicht te houden. Vaak dringt de omgeving erop aan, dat je meer moeten eten.

Mensen met anorexia willen dat niet en proberen van alles om hun eetgedrag maar niet te laten opvallen (overgeven, laxeren, eten weggooien, enzovoorts). Je bent dan veel en dwangmatig met eten, diëten, calorieën en gewicht bezig. Dit laat weinig ruimte voor plezierige gedachten of activiteiten.

De verschijnselen van anorexia nervosa

We speken van anorexia als iemand consequent het lichaamsgewicht op of onder de 85% houdt van het gewicht dat normaal verwacht mag worden. Bij volwassenen komt dit neer op een Body Mass Index (BMI) van maximaal 17,5. Dit lage lichaamsgewicht wordt met opzet veroorzaakt. Bij anorexia ben je bang om aan te komen terwijl er objectief sprake is van ondergewicht. Mensen met anorexia hebben vaak een vertekend beeld van het eigen lichaam, je ziet jezelf als veel zwaarder dan je in feite bent en erkent dan ook niet dat je extreem mager of ondervoed bent. Bij vrouwen en meisjes blijft vaak de menstruatie weg.

Anorexia kennen we in twee vormen:

  1. De problemen hebben vooral betrekking op eetbuien.

    • Bij dit type anorexia nervosa heb je vaak eetbuien

    • Vaak doe je dan pogingen om het genuttigde voedsel op onnatuurlijke wijze snel kwijt te raken. Dit kan door overgeven op te wekken, door laxeermiddelen of plastabletten te slikken, of door een klysma

    • Deze vorm lijkt veel op boulimia nervosa. Bij anorexia is er altijd een laag lichaamsgewicht

  2. De problemen kenmerken zich door het beperken van voedselinname

    • Het beperkende type controleert het gewicht door niet of heel weinig te eten. Je geeft je niet over aan eetbuien en probeert niet om het voedsel op een kunstmatige manier uit het lichaam te krijgen.

Anorexia nervosa is één van de eetstoornissen. Binnen deze diagnosegroepen gebeurt het nog wel eens dat mensen van diagnose veranderen. Zo kan je eerst tot het beperkende type horen, eetbuien krijgen waardoor je tot het eetbuientype gaat horen of tot de diagnose boulimia nervosa. Dit gebeurt bij ongeveer de helft van de mensen met langdurige klachten.

De gevolgen van anorexia nervosa

De gevolgen van anorexia kunnen ingrijpend zijn. Vaak vervlakken de emoties en kom je met anorexia steeds meer geïsoleerd te staan. Er ontstaan conflicten met familieleden die bezorgd zijn. Veel mensen hebben minder zin in seks. Langdurige ziekte en ziekenhuisopnames belemmeren een succesvolle schoolloopbaan of beroepscarrière; je hebt veel kans om arbeidsongeschikt te worden.

Ondervoeding leidt vaak tot lichamelijke klachten als lage bloeddruk, vertraagde hartslag, hartritmestoornissen, botontkalking, hormoonafwijkingen, enzovoorts. Sommige klachten kunnen de dood tot gevolg hebben (bijvoorbeeld ernstige hartritmestoornissen), sommige klachten zijn blijvend (bijvoorbeeld achterblijvende lichaamsgroei of –seksuele ontwikkeling), andere klachten herstellen als de anorexia herstelt.

Het beloop van anorexia nervosa

Bijna alle informatie die bekend is over het verloop van anorexia is afkomstig van onderzoek onder opgenomen cliënten. Dit zijn over het algemeen de mensen met de ernstigste symptomen en de meeste beperkingen.

De ziekte dient zich vaak aan tussen de 15 en 25 jaar. Anorexia duurt gemiddeld 4 jaar, maar de kans op terugval is groot. Bij ongeveer 1 op de 4 mensen wordt de ziekte chronisch. Van de opgenomen mensen verbetert de situatie bij 45% van de mensen, 30% verbetert wel maar houdt nog klachten en ongeveer 25% blijft ziek. Van deze laatste groep sterft een deel van de mensen.

Veel mensen lijden naast anorexia ook periodes aan depressies of dwangstoornissen. Vaak verdwijnen deze stoornissen als iemand weer op een normaal gewicht komt.

Behandeling en leefstijladvies bij anorexia nervosa

De behandeling begint met goede voorlichting voor de patiënt en voor de familie over anorexia, de gevolgen en de mogelijke behandeling.

De behandeling van anorexia richt zich in eerste instantie op vier aspecten:

  1. Het herstellen van een gezond gewicht. Je moet voldoende op krachten zijn om open te kunnen staan voor behandeling. Zo nodig wordt gecontroleerd toegewerkt naar een op de persoon afgestemd streefgewicht.

  2. Het herstellen van een normaal eetpatroon. Je leert dan om voldoende en gezond te eten en leert omgaan met de emoties die het niet willen eten veroorzaken.

  3. Waarneming van honger en verzadiging en van het eigen lichaam. Met anorexia is het gevoel van honger controleren, of zelfs niet voelen een tweede natuur geworden. Als je eetbuien hebt neem je juist ook het gevoel van verzadiging slecht waar. Voor veel mensen met anorexia geldt dat ze zichzelf als veel te dik zien, ook als ze erg mager zijn. Deze waarnemingen en ideeën houden het anorexiagedrag in stand. Een gezonde idee van trek en verzadiging en een realistisch beeld van hoe je eruit ziet is een voorwaarde om goed met eten om te gaan.

  4. Herstellen van de gevolgen van de ondervoeding (en evt. ook de gevolgen van het braken of laxeren)

eHealth

Balanz maakt bij de behandeling gebruik van de App Balanz.

In de App-store en in de Playstore vind je deze Mediant App. De App is gratis te downloaden op telefoon of tablet.

 

Boeken, organisaties en Internet

Boeken

  • H.W. Hoek. Omgaan met eetproblemen. Een leidraad voor patiënten en hun omgeving.

  • W. Vandereycken. Eetstoornissen.

  • W. Vandereijcken. Door dik en dun, Alles over eestoornissen.

  • A. Jansen en H. Elgersma. Leven met een eetstoornis.

  • Carrie Arnold. Decoding anorexia.

  • J. Vanderlinden. Boulimie En Eetbuien Overwinnen In 10 Stappen.

  • J. Spaans. Ik eet als niemand het weet.

  • J. Spaans. Slank, slanker, slankst.

  • Over anorexia nervosa en wat je eraan kunt doen.

  • J. Vanderlinden. Anorexia nervosa overwinnen in 13 stappen.

  • Dr. G. Noordenbos. Gids voor herstel van eetstoornissen.

  • B. Bisschop en David Bisschop Boele. Eetstoornissen (incl. CD-rom).

  • J. Norre. Ambulante behandeling van eetstoornissen.

  • Joanna Kortink. Uit de ban van Eetbuien.

  • Joanna Kortink. Eerste hulp bij Eetbuien.

  • Sofie Rozendaal. Gek van eten.

  • Cora de Vos. Als je kind een eetstoornis heeft.

  • T. Berends. Richtlijn terugvalpreventie Anorexia Nervosa.

  • F. Verheij. Anorexia Nervosa in de adeloscentie.

  • Yves Simon. Help je kind anorexia te overwinnen.

  • Dee Dawson. Anorexia en boulimia bij jongeren.

  • A.A.M. Tenwolde. Van dun tot dik, GGZ en vraagbaak.

  • Annemarie Klee & Sophie Kubatz. Anorexia voor beginners.

  • Mara Nottelman & José Thijssen. Tweestrijd.

Organisaties

  • Het Kenniscentrum Eetstoornissen Nederland heeft als doel de kwaliteit van zorg voor patiënten met eetstoornissen te verbeteren door het ontwikkelen, bundelen en verspreiden van kennis en is daarmee hét informatieplatform voor professionals, cliënten en geïnteresseerden. Adres: Postbus 422, 2260 AK Leidschendam, Tel. (070) 444 10 85, E-mail: info@eetstoornis.info, Internet: www.eetstoornis.info

  • Voedingscentrum, Postbus 85700, 2508 CK Den Haag,Tel. (070) 306 88 88 (09.00 – 17.00 u), Internet: www.voedingscentrum.nl.

  • Weet, vereniging rond eetstoornissen is een landelijke patiëntenvereniging voor mensen met een eetstoornis en hun omgeving. Weet is een community die mensen samenbrengt en zorgt dat mensen met een eetstoornis zelf invulling geven aan een fijn leven. email: info@weet.info, Internet: http://weet.info

Internet

In de App-store en in de Google Playstore vind je de Mediant App Balanz. Deze is gratis te downloaden op telefoon of tablet.

Als je kinderen hebt

Wanneer een ouder psychisch ziek is, heeft elk gezinslid hier mee te maken. Kinderen merken dit altijd. Als ouders moeilijke tijden doormaken is dat voor kinderen vaak verwarrend en soms beangstigend. Ze hebben een eigen beleving van de ziekte en eigen vragen of zorgen. Ze vinden het lastig deze vragen te stellen. Ze willen de ouders hier niet mee belasten en blijven er dan mee rondlopen. Gevoelens van schuld en schaamte kunnen zowel bij kinderen als de ouders een gevolg zijn.

Daarom is het goed dat er met kinderen gepraat wordt zodat ze weten wat er aan de hand is. Als kinderen hun eigen verhaal kunnen vertellen, helpt dit enorm.

Mediant biedt in de thuissituatie gesprekken aan mensen die voor de eigen psychische problemen al hulp krijgen en thuiswonende kinderen hebben.